nieuwsbrief 8

-------------------------------------------------------------------------------------------
Werelsupermarkt      (tweemaandelijks citaat)

Naarmate voedselproduktie aan de zelfvoorzienende boeren ontnomen wordt en meer en meer wordt ingepast in een wereld-markt-systeem, gaan voedselbronnen steeds minder de lokale bevolking voeden. We zien een 'wereldsupermarkt' ont-
staan, waarin de armen in Centraal Amerika of Afrika konkurreren om voedsel met miljoenen Amerikanen, Japanezen en Europeanen met vele malen hogere inko-
mens. Onze 'samenhangende wereld' brengt ons bij dezelfde supermarkt, maar de meesten hebben geen geld en zelfs geen voedselbonnen uit hulpprogramma's.
-------------------------
Uit Meer voedsel, meer honger. Francis Moore-Lappé en Joseph Collins, vert. A.de Vries Robbé, De Kleine Aarde,' 77.1. (Eerder in Development Forum nov ' 76, uitg. Verenigde Naties)

Francis Moore Lappé en Joseph Collins vermeld als mededirekteuren van het Insti-
tute for Food and Development Policy (USA). Met Cary Fowler uitgevers van een populair geschreven boek over de mogelijkheid tot voedsel-onafhankelijkheid: 'Food First'.
Het instituut is inmiddels gegroeid: www.foodfirst.org . Het artikel heeft weinig aan verklaringskracht ingeboet en lijkt Recht op voedsel, zie Nieuwsbrief 7, dat vooral ook goede distributie bepleit en 'eerlijke handelsregels' (www.hongervrij.nl), nog
wat te corrigeren:

'Velen die zo ver zijn dat zij inzien dat het hongerprobleem niet slechts een pro-
duktieprobleem is, stellen dat het een distributieprobleem is: hoe krijg je voedsel bij de hongerigen inplaats van bij de goed gevoeden. Wij beweren iets anders. Het punt van distributie is slechts een afgeleide van het fundamentele probleem van
schikking over en deelname aan het produktieproces zelf.'
'Als het produceren van meer voedsel de foute oplossing is, wat is dan de juiste? Om die vraag te kunnen beantwoorden, moeten we eerst begrijpen dat dat er geen ontwikkelingsland is waar de voedselbronnen de plaatselijke bevolking niet zou kunnen voeden. Maar vooral omdat de onderontwikkelde landen ons worden voor-
gesteld als medelijdenswaardig en hulpbehoevend, vergeten we de simpele waar-
heid dat hongerige mensen zichzelf kunnen en willen voeden als ze daar maar de kans toe krijgen.
Als mensen zichzelf niet kunnen voeden, moeten er wel sterke hindernissen in de weg staan. Deze hindernissen zijn niet de bekende mythen: overbevolking, te wei-
nig land, luiheid, religieuze taboes, ongastvrij klimaat, gebrek aan technologie, en-
zovoorts. In ons onderzoek vonden we dat de meest fundamentele belemmering voor zelfvoorziening is: dat de meerderheid van het volk niet zelf het produktiepro- ces in handen heeft en daarom vaak zelfs geen deelnemer is.'

Natuurlijk, recht op productiemiddel en 'zelf' het voedsel produceren. Foodfirst first wellicht. Maar op zich lost goede distributie, gegeven voldoende productie, het pro-
bleem eveneens op.
Zo zou de koopkracht van een (wereld)basisinkomen (1), voortvloeiend uit een recht op productiemiddel, het aanwezige voedsel als vanzelf tot zich trekken, of gaarkeukens in armlastige wijken, beschikkend over toereikende middelen, honge-
rigen en anderen voeden.

Hongersnood

Is er qua -voedsel voor allen- in het laatste kwart van de vorige eeuw sprake van achteruitgang ondanks onwaarschijnlijk veel organisaties, rapporten, fondsen en ondanks onwaarschijnlijk veel hulpverlening, de inmiddels welbegrepen grote hongersnood in Ierland midden 19e eeuw (een productietekort weliswaar, maar voldoende voorraden, die de hongerigen, onder andere om de vrije marktwerking niet te verstoren, niet bereikten) duurt zo lijkt het nog immer, zij het elders en om-
vangrijker, voort.
Er deel van uitmakende werkingen:
"De gebruikelijke rationalisatie is, dat grote produktie-eenheden een snellere weg zijn naar produktiegroei. De vraag naar land, dat ineens winstgevend wordt door deze officiële produktie-strategie, heeft de landprijzen doen stijgen. Een typisch voorbeeld: in India heeft de groene revolutie, overal waar zij plaatsvond, de prijzen vier tot zes keer zo hoog gemaakt wat weer leidde tot landspekulatie en zelfs landroof. De verlokking van grotere winst verleidt grootgrondbezitters ertoe land terug te nemen dat eerst verpacht werd.
Velen gebruiken hun verhoogde winst om kleine naburige boeren uit te kopen. In de hele derde wereld bestaat nu 30 tot 60 procent van de boerenbevolking uit landlozen. En dan tellen we de miljoenen landloze vluchtelingen nog niet eens mee, die het menselijke produkt zijn van deze produktiestrategie. Zij vinden geen werk op het land, en komen terecht in een even hopeloos zoeken naar werk in stedelijke slums." (2), voeren soms nog verder terug :
'Overal in het land waar de fijnste wol wordt geproduceerd -de fijnste en dus de duurste-, daar ziet men adel en gentry in aktie komen, en menigmaal zelfs de abt van het klooster, -jaja, die heilige mannen! Niet tevreden met de pacht en de jaar-
lijkse opbrengst die hun voorgeslacht van zijn goederen trok; niet tevreden met een herenleventje waarbij zij de gemeenschap van geen enkel nut zijn (zo ze al geen bepaalde schade doen), maken zij de boeren het bestaan volledig onmogelijk. Alle grond 'omheinen' zij om als weigrond te dienen, de huizen breken zij af, ze slopen complete landstadjes, -waar alleen de kerk blijft staan, en die mag dan dienst
doen als schapestal. (3)
----------------------------------------------------------     pp.

1. Bij het in links-progressieve kringen nog onontdekte ? gelijke kansen, zekere resultaten, is een basisinkomen en of basisbezit een zeker resultaat.
2. Uit Waar is het geld, in Meer voedsel, meer honger.
3. Uit Het euvel der enclosures, in De tafelrede bij kardinaal Morton, Utopia, Thomas More, 1515. vert. dr. Marie H. van der Zeyde. Athenaeum, Polak & van Gennep, ' 73, blz.33. (! landstadje).
                                                                                                                    .
                                                                                                                   ^

Vooruitgang

Di 16 - ma 22 sep Week van de Vooruitgang - om autoverkeer aan de
kaak te stellen. Speciale aandacht voor lopen, fietsen of per o.v.
naar school en werk. Op zo 21 sep Land. Autovrije Dag! Org: Milieudefensie en andere maatsch. org's. Http://www.milieudefensie.nl
------------------------------------------------------------------------------
duurzaamlijst, www.ddh.nl, duurzame agenda, Omslag.

Wordt sinds kort na decennialange fixatie op de trein zo nu en dan ook de autobus vermeld als vorm van openbaar vervoer (1), de auto is nog onveranderd het haasje, tenzij ingezet als carpool instrument: 'Ma 22 sep Nationale Autodate Dag: promotie gedeeld autogebruik. Ihkv. Week van de Vooruitgang. Org: Stichting voor Gedeeld Autogebruik.'

Onder het motto: 'Groenlicht voor Duurzame Mobiliteit. Wie verder denkt kan alle kanten op' volgt in october een campagne voor goed openbaar vervoer : '...Seinstoringen. Vertragingen. Steeds minder bussen. We worden niet verwend in het openbaar vervoer. Dat ligt meestal niet aan de NS of de busbedrijven, maar aan politiek in Den Haag. Want op bus en tram wordt steeds bezuinigd en het spoor kampt met achterstallig onderhoud. ...
Drie miljoen mensen reizen dagelijks met bus en trein. Deze mensen wordt
gevraagd hun handtekening te zetten onder onze eisen. Tijdens een spetterende slotactie zullen die handtekeningen in Den Haag worden aangeboden.'

Wie verder denkt gaat wellicht minder kanten uit en zet vooral in op mobiminderen, onder andere door werken (scholen) bij wonen en wonen bij werken (scholen) in de praktijk te brengen, te promoten (2) en beleidsmatig (subsidieel, fiscaal,                planologisch) te ondersteunen. Op een geheel wegenstelsel, dat van de                 spoorwegen, kan dan mettertijd worden bespaard.
-----------------------------------------------------------------------   pp.

1. eveneens langdurig in de betere journalistiek is de koppelingsbug.
Zoals openbaar vervoer de trein was, zo gingen middels de koppeling uitkeringen gelijk op met de lonen. Maar helaas, 1% van 100 is 1, 1% van 200 is 2, wat 200% is van 1.
2. een internationale niet motomobiel dag ?.   (motomobiel<motorisch mobiel)

Tuinvreugd

Begin october. De druiven binnengehaald, geritst en een kwartiertje verhit. Een dag later door de (appelmoes)zeef vanwege de pitjes. Het vlezige druivensap na nog eens verhitten in twist-off-deksel potten en staande op deksel aan de keldervoorraad toegevoegd.
Rabarber, kruis- en zwarte bessen, bramen, appel, pruim en appel-pruim gingen het al voor.
In de pruim-peer-appeltijd is het bijna dagelijks rapen van valfruit goed tegen slakken en wespen, geeft veel regenwormen in de composthoop en vult voorzover bruikbaar de pan met licht indikkende vruchtenpulp op het fornuis goed aan: onrijpe appels en het overschot aan pruimen en peren waar niet tegen op te eten valt.
Gave en rijpe appels, die nu beginnen te komen, gaan merendeels eveneens naar de kelder, maar dan onbewerkt, en zijn daar tot in februari voorradig.

Aan hazelnoten dit jaar in de huistuin geen gebrek.
Op het fornuis geroosterd in de schil zijn die van vorig jaar niettemin nog een tractatie en ruimschoots tot volgend jaar toereikend, tenzij intensiver genuttigd.
Sommigen zoeken het meteen in machientjes om ze wat grootschaliger te kraken en dan in mixers of andere molens te malen. Voor privee gebruik zijn die er wellicht ook wel of te ontwerpen en anders in robuustere uitvoering in dorps- of wijkverband gemeenschappelijker te beheren. Met de hand kraken evenwel en stuk voor stuk te verorberen is consumptiv en ook productiv filosofis mogelijk wenselijker.
Een alternativ voor de molen is een vijzel of andere fijnstamper.

Verrassend is de spontaan weer opkomende rucola. De zaden ervan nog te oogsten. Idem de oost indische kers. Nu pas flink uitgegroeid en in bloei. Wordt deze niet wat voorgekweekt en -gezaaid dan komt ie laat op en zet krap zaad.
Prei en boerenkool doen het redelijk goed, ruim peterselie nog en volop 'pennen' voor witlof.
De in het najaar te zaaien knoflook zit er al enige tijd in.

Dankzij de dieptekas eindelijk ook wat vleestomaten, volop basilicum en enkele paprikaas die het misschien nog net redden.

Buitentuin

Op pastinaken na geheel onder de mulch nu.
De hazelnotenaanplant groeit weliswaar voorspoedig maar opbrengsten laten het nogal afweten. Alleen de ge-ente soorten, zoals in de huistuin, doen het redelijk goed. Vooral de Cosford verdient een pluim. Jammer dat de noten ervan niet van-
zelf uit de hulzen vallen.
Te weinig zonlicht (halve dagen plus) zou oorzaak kunnen zijn van de slechte op-
brengst van de meeste exemplaren van de andere soorten. Spaanse Lange, Tondo di Gifoni, Imp. Eugenie. Nog eens goed in vaasvorm snoeien, de herhaaldelijk slechtdragers markeren en te zijnertijd rooien.

Begin aan het te verwilderende gedeelte van de tuin al wat te wennen. Een drie-
hoek van paadjes erin. Dille, braam, aardperen, benieuwd hoe het de winter uit-
komt.    pp.
                                                                                                                     .
                                                                                                                    ^

Lapjes land.         (zie ook buitentuin, Archief, bladeren/zelfvoorziening 5, 6)

De indruk dat stukjes grond van enkele honderden vierkante meters tot een of meerdere hectaren vrij ruim en betrekkelijk voordelig te koop zijn wordt erdoor be-
vestigd. Al ligt dit rond de grote steden waarschijnlijk minder gunstig.
De grondjes te huren is, afhankelijk van de voorwaarden, eveneens een mogelijk-
heid.
Via plaatselijke, toepasselijke bladen en zogenaamde Grondkamers lijkt het koop- en huuraanbod in deze verder goed in kaart te brengen. Vragen vervolgens zijn wat er wettelijk mee mag, zoals een boomgaard aanleggen, overnachten, en wat ge-
bruiker(s) ermee kan, zoals een kruidentuin houden, kleinvee, visvijver en dergelij-
ke.
De antwoorden bevredigend en vervoerskwesties opgelost valt het ecologisch ide-
aal van productie, recreatie, natuur aan huis wat te versoepelen, zeker bij reële woonsituaties zonder of met te weinig tuin.
Middels deelnamebewijzen (earth yards) van bv. eu 10,- grondstukjes kopen, bij-
houden, verhuren, verkopen.
-------------------------------------------
uit Leeftuin 15, Netwerk Ecologische Landelijke Kernen, jun' 00.

                                                                                                                   ^

===========================================================