nieuwsbrief 5

Ursa Major.

Vroeger bestond in Antwerpen het alternatief kunstencentrum De Groote Beer, daar zagen ook de eerste nummers van het gelijknamig tijdschrift het licht. Wanneer ongeveer vijf jaar geleden de initiatiefnemers uitwijken naar de Zuidfranse Pyreneeën, betekent dit meteen ook het einde van dat centrum en alleen het tijdschrift overleeft. In een omgebouwd schuurtje op bijna vijftien minuten voetelings klimmen vanuit het dorpje Antras wordt bij kaarslicht op meer dan duizend meter hoogte onophoudelijk aan De Groote Beer getimmerd en zie, een dik jaar geleden wordt het blad nieuw en ander leven ingeblazen en krijgen plannen om een utopisch project uit te bouwen steeds vastere vorm. Vanaf dan wordt uitgekeken naar een geschikt terrein waar grootse plannen kunnen worden gerealiseerd, worden medestanders van overal aangetrokken en een aantal thema's (geweldloosheid, a-kapitalisme, zelfvoorziening, enz.) vastgelegd waarrond gewerkt kan worden ... .
Aankoop van terrein
...Zodoende beschikt Ursa Major thans over twee hectaren hellend bos en enkele natuurlijke weilandjes langsheen het pad dat Antras met Irazein verbindt. Het terrein ligt op ongeveer 1.000 meter hoogte, is zuidelijk gericht en biedt een adembenemend panoramisch uitzicht over een mooi stuk der Centrale Pyreneeën ... . Het eeuwenoud schuurtje zal er als gastenhuis worden ingericht en de bouwval wordt tot woonhuis heropgekalfaterd. Eén stuk weiland zal worden omgewoeld tot algehele moestuin en fruitgaard en al de rest zal viervoeters bevoorraden, die op hun beurt ons zullen bevoorraden, enzovoorts.
Arbeid adelt
... Wat betreft de bouwwerken willen we twee schijnbaar onverenigbare criteria verzoenen: alles moet zo goedkoop mogelijk en tegelijk zo ecologisch mogelijk. De mate van goedkoopte zal bepaald worden door het gebruik van recuperatiernaterialen en ook door het zoveel mogelijk aanwenden van materialen die ter plaatse voorhanden zijn (boomstammen, leem, rotsstenen, ... ); voor het ecologisch karakter wordt gerekend op enerzijds de bouwwijze en anderzijds bronwater, het binnenhalen van elektriciteit middels zonnepanelen, het maximaal verwarmen met en het koken op houtvuur, de installatie van een leemoven, eigen waterzuivering, enzovoorts. De plaatselijke burgemeester is akkoord met de discrete uitvoer van de door ons geplande werkzaamheden zodat geen beslommerende, kostelijke en vooral tijdrovende procedures dienen te worden ingezet om alle nodige paperassen te verzamelen ... .
Ondertussen zijn we begonnen met de nivelleringswerken rond de bouwval, een lange strook hellend land wordt met de hand ongeveer waterpas gelegd en daarop zal met rotsstenen en boomstammen de vorm van een huisje getoverd worden. Mits de beloofde hulp opdaagt en euronen in voldoende mate voorradig blijven om de noodzakelijke materialen aan te schaffen en vooral als sneeuw niet voortijdig begint te dwarrelen, moet het lukken om nog voor het einde van dit jaar de boomstammen en rotsstenen van een waterdicht dak te voorzien, in de geplande muuropeningen deuren en vensters te steken, de haard in te branden om met andere woorden de bewoning onvermijdelijk te maken.
In de komende nieuwsbrieven zullen we de stand der werkzaamheden telkens kort samenvatten.
...
Zelf voorzien, maar in wat ?
Een utopisch project is Ursa Major alleszins, al ware het maar omdat er mettertijd naar een zo volledig mogelijke zelfvoorziening wil gestreefd worden. In het jaar 2003, dat trouwens al ongedurig voor de deur staat, willen we beginnen met zoveel mogelijk groenten zelf te telen teneinde daarmee in verregaande voorziening van de vaste verblijvers en de gasten te zorgen. Het eerste jaar zullen dat waarschijnlijk nog niet veel meer dan aardappelen, ajuinen, prei, selder, diverse bonensoorten en nog een aantal van die huiselijke etenswaardigheden zijn, aangevuld met wat aardbeien, frambozen en rubarber. Toch zullen deze winter nog een aantal eierkippen blijvend uitgenodigd worden en om te helpen bij karweien zal ook een ezel ooit zijn intrek nemen. In het voorjaar zouden enkele geiten als grasmaaier kunnen optreden en van hun melk zou kaas kunnen worden gemaakt.
Zelfvoorziening is echter veel meer dan dat; het veronderstelt ook dat er een steeds spaarzamer gebruik van geld wordt gemaakt. Zoiets gaat van minder en doelbewust consumeren naar rijkelijk ruilen met gelijkgezinden en medestanders tot het op niet-kapitalistische wijze produceren naargelang de mogelijkheden en nemen volgens behoefte.
...

---------------------------------------------------------------------------------------
Uit de Ursa Major Nieuwsbrief Nummer Een, december 2002. pp.
Meer info: Studio zelfvoorziening.

ps. hoe rijkelijk ruilen en nemen volgens behoefte precies in de zelfvoorziening past ?
^

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Zelfvoorzieningsplan voorstad Kopenhagen.

De bedoeling is per twee maanden een ander citaat op te nemen. Resultaat veelal van een internet zoekactie op de term. Inzendingen, al dan niet met commentaar, zijn welkom.
-----------------
Het Milieu en Energie Centrum (MEC) in Höje Taastrup (45.000 inwoners), ten westen van Kopenhagen (Denemarken), heeft een realistisch plan ontwikkeld om het gebied qua voedsel zelfvoorzienend te maken. Verdubbel het percentage tuinbezitters die hun eigen groenten verbouwen, verdriedubbel het aantal nutstuinen, vervijfvoudig het aantal mensen die kippen houden (5 procent doet dat al), voer de honingproductie op en versterk de banden met nabije boerenbedrijven door meer mensen er hun producten direct te doen afnemen, of er weiden te pachten en zelf dieren te kopen, ... .
---------------
http://www.cityfarmer.org/CopenhagenSuburb.html#suburb

... Meer scholen en kinderdagverblijven met eigen moestuinen.
Er zijn al veel vruchtbomen in Hoeje Taastrup, maar de helft van het fruit blijft liggen, zodat het plan voorziet in persen om sap te maken van het herfstoverschot.
Meer urine-scheidende toiletten in de wijk voor voorziening in meststoffen.

Het plan, uit ' 97, engelse vertaling ' 02, doelstelling ' 05, dat een prijs won van 50.000 kronen van de deense Eco-Village Society, geeft nog aanvullende redenen voor het radicale programma: zelfvoorziening betekent minder transport, meer zekerheid in geval van tekorten, consumentenvoorlichting over voedselkwaliteit, bevordering van biodiversiteit en het ontwikkelen van een sterker gemeenschaps- gevoel.
De uit het Engels in het Nederlands vertaalde inhoudsopgave:

ZELFVOORZIENING IN EEN VOORSTAD
Voorwoord.
De moeilijkheden.
Stand van zelfvoorziening in Hoeje Taastrup.
Perspectieven in een Agenda 21 verband.
Denk in het geheel.
Denk kruislings.
De toenemende betrokkenheid van de bewoners.
Het perspectief globaal gezien.
HET PLANNEN VAN DE ZELFVOORZIENING
Wie doen de planning ?
Hoe is de stand van
1) Productie in eigen tuin. Drukke gezinnen met banen buitenshuis.
2) Productie in eigen tuin: Gepensioneerden, werklozen, enz.
3) Veel tijd, maar geen tuin.
4) Centraal maar plaatselijk voedselaanbod.
5) Locale productie van meststoffen.
6) Vis in de stad.
7) Uitwisseling van fruit.
8) Verzamelen en uitwisselen van zaden, wederzijdse snoei/oogst hulp.
9) Plaatselijke productie van honing.
10) Dag-zorg centra.
11) Scholen.
12)"Wij zij de jongeren met wie andere jongeren niet willen spelen".
     (Deens liedje)
13) Onderwijs in zelfvoorziening.
14) Meer permacultuur.
15) Eigen visproductie, Aquacultuur.
16) Productie in kassen.
17) De wereldwinkel. (Globe Shop)
18) De rol van supermarkten/locale winkels.

Consequentie van handeling.
Voor onder meer gemeente en raad.
--------------------------------------------------- vert.pp

Enkele kanttekeningen:
De link naar Agenda 21, vanwaar ook termen als geheel-denken en kruislings denken, is opvallend omdat deze uit nederlandse Agenda 21 activiteiten nauwelijks blijkt, maar niettemin als 'self-sufficiency' tot de centrale elementen in de Agenda zou behoren.
Honing in gebruikelijke moderne productie is vooral door bijen veredelde suiker. Dus ook plaatselijke productie van suiker ?
Voor de Globe Shop (in specifieke uitwerking hier) is alweer enige tijd het concept van de Loc Shop (studio zelfvoorziening) als alternatief voorhanden. Niet alleen plaatselijke voedselproducten / productie, maar eveneens bouwmateriaal, huis- raad, kleding, ... .
Maar eens poolshoogte nemen hoe het er nu mee gesteld is in Hoeje Taastrup.
Uit Zweden inmiddels (cursus zelfvoorziening, nwsbrf 2 en 3) geen antwoord, noch van het Innovatie Steunpunt Wageningen (groene innovatie, plattelandsver- nieuwing).
--------------------------------- pp
mec@email.dk
----------------------
Knud Anker Iversen, Miljö- og Energi Centret i Höje Taastrup, Höje Taastrup Boulevard 60, DK-2630 Taastrup, Denmark (tel 00 45 43 99 51 01, fax 00 45 43 52 08 54)
                                                                                                                 ^

---------------------------------------------------------------------------------------------
Tuinvreugd, half maart

Voorafgaand Deelmulchen (Nwsbrf 1, 2, 3) aldus voortzettend.
Aan plaats van handeling, afliggende nutstuinen, die van een aanliggende huistuin en soms binnenshuis, toegevoegd.

Tuinbonen erin, met de vrijkomende mulch en wat overwinterd bermmaaisel naastliggend aardappelperceel nu goed toegedekt tot de nieuwkomers, eind april.
De mulch werkte goed. Het kost relatief weinig moeite het weg te harken en sporadis kweekgras en ander onkruid te verwijderen. Aanbrengen vervolgens van de tuinbonenvoor, compost erin strooien, vermengen, tuinbonen zetten en de voor dichtharken.
In tegenstelling tot voorafgaande jaren waren de pastinaken niet al te best. Het merendeel nu geoogst en in de vrijkomende ruimte lage peultjes gezet. Deze met net of gaas oplettender aan kraai, houtduif of ander gedierte te onthouden, zodat het spreekwoordelijke 'lust je nog peultjes' weer eens bewaarheid wordt. De kans op een dergelijk effect lijkt met schorseneren vrijwel uitgesloten. Het gewas toch nog maar eens proberen, het zaad ervan dan niet voor niets geoogst.
Van de verplaatste rabarber komen de knoppen mooi boven de grond. Met de vrij groeiende dovenetel, goed alweer voor de soep, zijn ze er als eersten bij. Jammer dat het weelderig boerenwormkruid voor niet medicinale consumptie ongeschikt zou zijn, dit nog eens nagaan.
Spoedig nu pastinaak zaaien, in betere grond, en nieuwe kansen eveneens voor de fijnzadige, langzaam opgroeiende, lastig te wieden winterwortel.
In de geschoonde hazelaaraanplant doet de vrijgekomen ruimte beslist prettig aan. Stammetjes, takken en wortelstronken wachten op verdere verwerking.
Grappig dat reparatie van het afdakschuurtje exact met de laatste golfplaten, in voorraad nog van een eerder bouwsel, toe kwam.

In de huistuin was de boerenkool dit jaar armzalig (aanvankelijk verwaarloosde slakkenplaag ) maar de prei kon ermee door.
Meerjarige tuinzuring, bieslook en de in september gezette knoflook zijn hier de eerstelingen qua voedselgewassen, paardebloemblad niet meegerekend. Een molslaproef in de vorm van een omgekeerde bloempot op de paardebloemblad- krans was niet bijster succesvol, door de gaatjes in de potbodem wellicht.
Binnenshuis nu snel ook wat zaaien: prei, boerenkool, wellicht broccoli. pp.
^

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Gratis zaad en goede raad.

Een plan om via een biodiverse zadenruilbeurs Nederland (per bloempak en per vierkante meter) biologisch weer rijker te maken ging van start op de Floriade ' 02.
Veel bezoekers reageerden enthousiast en lieten hun e-mailadres achter.
Via een website (inmiddels ruim 10.000 bezoekers) meldden zich nog vele anderen die op de hoogte wilden blijven.
En talloze betrokken tuiniers bleken bereid daadwerkelijk zaden te leveren. Gestaag groeide week na week de lijst met aangeboden bloemen, planten en gewassen. Inmiddels telt de lijst meer dan 150 soorten en variëteiten.
Volgend jaar rond deze (zaai-)tijd zal de website beschikken over een aanbod van minimaal vijfhonderd soorten. U kunt daarbij helpen en zorgen dat zich nieuwe aanbieders melden. Of nog beter: zaai, oogst dit najaar en biedt zelf dan weer aan. Kortom:
voor een biodiverse zomer in uw tuin, bezoek www.denationaleproeftuin.nl
-----------------------------------------------
Uit een bericht van DNP 13.3' 03. pp.
^

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Inwikkelingslanden

Spijt alweer van het balletje op (1) richting internet. Het ontvangt immers, in tegen- stelling tot slim consuminderen (economie van het genoeg) en basisinkomen, al voorspraak te over.
Een bericht in het e-zine 7.3 van DeNieuweOmroep (2) :

' Internet en de digitale informatiemaatschappij nemen ook op de agenda’s van we- reldverbeteraars en internationale instituten een steeds belangrijker plaats in. De VN-Wereldtop over de Informatiemaatschappij (WSIS), die in december in Genève wordt gehouden, wordt de eerste topontmoeting waar niet-gouvernementele organi- saties (NGO’S) op gelijkwaardige voet mogen meevergaderen, onderhandelen en beslissen. Dat voorrecht was tot dusver voorbehouden aan regeringen, bedrijven en internationale overheidsorganisaties.
De problemen zijn er dan ook naar: het is de VN er veel aan gelegen om zo snel mogelijk de digitale kloof tussen het westen en ontwikkelingslanden te overbrug- gen. In de geïndustrialiseerde landen hebben 2 van de 5 personen toegang tot in-
ternet; in ontwikkelingslanden slechts 1 op de 50. Ambitie: tegen 2010 moet elk dorp ter wereld de beschikking hebben over een internetaansluiting.'

Tja, alsof tweede en derde wereldbewoners vooral armoede en achterstand lijden omdat ze het nieuwste exportartikel van de 'rijke' landen niet af kunnen nemen.
Eenzelfde suggestie omtrent een ander exportartikel is te horen in recente radio- spotjes die de jeugd in die landen eigenlijk alleen ziet geholpen met (westers) on- derwijs.
Waar ze echt en direct wat aan hebben, onder diverse voorwaarden, een basisin- komen, recht op productiemiddel (grond), importbeperking van luxe goederen die hun wisselkoers vervolgens met sprongen doet stijgen, wordt door weinigen
slechts onder NGO's en anderen bepleit.

Een parallel met het Milieudefensie/Groenlinks effect ? die de trein pakten en ver- volgens Betuwelijn, Hogesnelheidslijn en misschien net nog geen Zweeftrein het land zagen inrollen, mobiliteit eerder opvoerend dan minderend zoals onder meer middels een werken bij wonen, wonen bij werken beleid zo voortreffelijk kan.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------ pp.

1. Nwsbrf 4, stadslandbouw, laatste zin: bijkomend voordeel van het holistiser sce- nario is dat de stap naar een wenselijke meer landstedelijke ontwikkeling, gegeven slim consuminderen, basisinkomen en internet, verwaarloosbaar klein wordt.
2. DeNieuwe Omroep, Lloydstraat 5, 3024 EA Rotterdam, tel 010-4767507, fax 010-4763520, www.denieuweomroep.nl .
^