nieuwsbrief

Het honderd mijl dieet                                                                          oct 06

Wanneer de gemiddelde Amerikaan aan tafel schuift, heeft ieder ingrediënt min- stens 1500 mijl vanaf de boerderij tot aan zijn bord gereisd. Dit verbreekt iedere band met de oorsprong van ons voedsel. Hoe zou het zijn om één jaar lokaal te eten? We trokken een cirkel van 100 mijl rondom ons huis in Vancouver, Canada. Het 100 mijl-dieet was geboren. (1)

Waarom lokaal eten? 13 goede redenen.

1. Proef het verschil.
Op een boerenmarkt zijn de meeste lokale producten in de afgelopen 24 uur geoogst. Dus krijgt u ze rijp, vers en vol van smaak, anders dan supermarktvoedsel dat misschien wel weken of maanden eerder geoogst werd. Producten die niet ver hoeven te reizen, kunnen ook eerder op smaak geselecteerd worden, en niet zozeer op hun bestendigheid tegen alle beschadigingen waarmee het transport of de industriële oogst gepaard gaat. Veel van de producten van het 100 mijl-dieet waren de smakelijkste die we ooit gegeten hebben.

2. Weet wat je eet.
Eten kopen is ingewikkeld geworden. Wat voor pesticiden zitten er op de sla? Is die maïs genetisch gemanipuleerd? Mocht die kip scharrelen of leefde zij in een batterij? Mensen die lokaal eten vinden gemakkelijker antwoorden op deze vragen. Velen bouwen een relatie op met de boeren die ze vertrouwen. En als ze twijfelen, dan kunnen ze naar de boerderijen toe gaan, om het zelf na te gaan.

3. Ontmoet je buren.
Lokaal eten is sociaal. Studies tonen aan dat mensen die op boerenmarkten boodschappen doen, 10 keer meer gesprekken voeren dan vergelijkbare klanten van de supermarkt. Neem deel aan een gemeenschapstuin en u zult eindelijk de mensen ontmoeten die u op straat voorbij loopt. Sluit u aan bij het 100 mijl-genoot- schap; we zullen ons best doen om u in contact te brengen met de mensen die dezelfde dingen belangrijk vinden.

4. Kom in contact met de seizoenen.
Als je lokaal eet, dan volg je de seizoenen en hun specifieke producten. Dan weet je weer dat kersen de smaak van de zomer hebben, Zelfs in de winter, krijgt
troost -eten als pompoensoep of pannenkoeken pas betekenis – en is zoveel zin- voller dan smaakloze kersen die van de andere kant van de aardbol komen.

5. Ontdek nieuwe smaken.
Wel eens aardperen gegeten? Of postelein dan? Kwarteleitjes, of gele frambozen? Het zijn maar een paar van de voor ons nieuwe smaken die we het afgelopen jaar uitprobeerden. Onze lokale garnalen, ontdekten we, zijn lekkerder dan de populai- re tijgergarnalen. Zelfs vertrouwd eten bleek interessanter. Tel maar eens de pe-
renrassen die uw supermarkt verkoopt. Drie misschien? Kleine boerderijen hou- den bijna 300 andere rassen in stand – terwijl er meer dan 2000 rassen verloren gingen in onze drang naar uniformiteit.

6. Ontdek je omgeving.
Het bezoeken van plaatselijke boerderijen is een manier om toerist in eigen land- streek te worden. Met genoeg mogelijkheden om onderweg van een hapje te ge- nieten.

7. Red de wereld.
Een studie in Iowa wees uit dat een regionaal dieet 17 keer minder olie en gas ver- bruikte dan een ‘normaal’ dieet, gebaseerd op bestanddelen die overal vandaan kwamen. De ingrediënten van een typisch Brits maal, lokaal geproduceerd, legden 66 keer minder ‘food miles’ af.
Maar we kunnen die fossiele brandstoffen natuurlijk ook gewoon blijven opstoken en leren leven met de gevolgen van wereldwijde klimaatverandering, de heftigste orkaanseizoenen in de geschiedenis, de oorlogen over grondstoffen…

8. Ondersteun kleine boeren.
We ontdekten dat veel mensen van allerlei pluimage dromen over leven van het land – misschien bent u er één van. In gebieden met sterke lokale markten, leeft het familiebedrijf weer op. Dat klinkt een stuk beter dan de banen bij Wal-Mart en de fastfood tenten die de geglobaliseerde economie van Noord Amerika heeft te bieden.

9. Geef terug aan de lokale economie.
Een Britse studie trok na hoeveel van het geld dat in een lokaal voedselbedrijf werd uitgegeven, ook in de lokale economie bleef, en hoeveel keer het opnieuw geïnves- teerd werd. De totale waarde was bijna het dubbele van de bijdrage die een euro oplevert nadat deze in een supermarktketen werd gespendeerd.

10. Wees gezond.
Iedereen wil weten of het 100 mijl-dieet werkte om gewicht kwijt te raken. Nou in- derdaad, we verloren ieder een paar pond. Belangrijker was, dat we ons beter dan ooit voelden. We aten meer groenten en minder kant-en-klare producten; we aten gevarieerder en we aten verse producten die op het hoogtepunt van hun voedings- waarde waren. Eten van de boerenmarkten en zelf het voedsel bereiden, maakten dat we nooit calorieën hoefden te tellen.

11. Schep herinneringen.
Een vriend van ons koestert de theorie dat samen met vrienden een avondje jam koken – of in zijn geval ravioli maken – altijd meer lol oplevert dan de laatste Holly- wood film. Hij heeft ons overtuigd.

12. Heb meer plezier op reis.
Als je eenmaal verslaafd bent aan lokaal eten, dan wil je het ontdekken, waar je ook komt. Op een trip naar Mexico onlangs, lokte de in-aarde-gebakken maïs en heet gekruide sinasappels ons weg van de vakantieparken, naar de kleine plaat- sen toe. Onderweg gaf een doofstomme goochelaar ons een gratis voorstelling, terwijl we limoensoep in de kleine cantina aten.

13. En vergeet nooit:
Alles wat met eten en koken te maken heeft, is een metafoor voor seks.
------------------------------------------
1. http://www.100milediet.org
Vertaling Emma, http://www.peakoil.nl/?p=694 en evt. het forum aldaar.

Is reden 13 niet direct inzichtelijk, honderd mijl vrij ruim en reden 11 veelzeggend, een prijskaartje bleef onvermeld. De multikwaliteitswinst niettemin mag wellicht wat kosten en kan, indien bezwaarlijk, door minder luxe en meer zelf doen desge- wenst concurrerend goedkoop.

Qua energiewinst: van het integrale energiegebruik per consument is de energie impliciet in diverse aangeschafte voedselproducten (productie, transport, bewer- king) slechts een fractie. Verwarming en andere huishoudelijke apparatuur, perso- nenvervoer, vragen aanzienlijk meer.

Middels nuts- en zelfpluktuinen, boerenmarkten en andere groene initiatieven ligt ook hier te lande de groei van streek- en locale productie niet stil.
Vestiging van loc shops (zie http://www.zelfvoorziening.nl/studio.html - Zelfvoorzie-
nend ondernemen) zou de locale productie van meer dan alleen voedsel extra im-
puls kunnen geven.   pp.
                                                                                                                     .
                                                                                                                    ^

                                                                                                                     .
Wasnoten en zeepkruid                                                                        nov 06

Een lichte was- of zeepnoten hype in natuurlijke, groene en ecologise kring. De noten locaal slechts in tropische en subtropische gebieden (van Azië) beschik- baar, waar de wasnootboom groeit.

Aldaar min of meer ideaal want dankzij het bestanddeel saponine (giftig bij inwen- dig gebruik, excl. geneeskundige toepassingen) een goede zeepvervanger. Zeep van een boom in tuin of omgeving !

Minder natuurlijk en vanzelfsprekend evenwel wanneer, al dan niet middels fair trade, grootschalig verzameld, verpakt, vervoerd, geadministreerd, afgerekend en wat al niet voordat de progressiv alternative huisvrouw of -man de zeepnoten in plaatselijke natuurvoedingswinkel of zelfs online afneemt.

In een wasnootforum, http://xray.messageboard.nl/11884/index.php >wie heeft er- varing met het wassen met wasnoten >mijn ervaring, pag 2, 16 apr 06, gelukkig een critise noot van Jan:

Hoe zal het gaan in de landen waar de wasnoten vandaan komen als wij, in het westen, met veel meer geld als de mensen daar, op grote schaal wasnoten gaan kopen. Ontstaat er dan aldaar geen nootsituatie betreffende wasnoten, zeker ge- zien de 9 jaar voordat een boom noten gaat leveren. Als er op grote schaal geex- porteert gaat worden zal de prijs zeker stijgen waardoor de wasnoten voor de plaatselijke bevolking mogelijk onbetaalbaar zullen worden. Kijk hoe het gaat met bijvoorbeeld soja, tapioca en dergelijke, de plaatselijke bevolking heeft nauwelijks te eten terwijl hun producten duur op onze markten worden verkocht. Bovendien groeit er in onze omgeving ook een plant welke Saponine produceert, ..., ik ga hier ook eens mee expirimenteren."

Meer info over de boom en wat tegenargument van wasnootleveranciere: genoeg wasnootbomen. Echter, voldoende armen op platteland en in megasteden voor wie grond, waarop nu en straks nog meer wasnotenbomen groeien, ware rijkdom zou zijn, en die er een mate van geboortebeperking wellicht graag voor over hebben.

Zeepkruid

Over Jan's experimenten met zeepkruid geen uitsluitsel.
Internet zoeken op 'wassen met zeepkruid' gaf enkele shampoo recepten:

Zeepkruidshampoo: Neem tien ca. 20cm lange zeepkruidstengels met veel blad of 30 gr gedroogde zeepkruidwortel en 5.5 dl water. Snij de stengels of wortel in klei- ne stukjes. Plet ze iets met een houten lepel en doe ze in een roestvrijstalen steelpan. Breng het geheel aan de kook en laat het, tewijl u af en toe roert, een kwartier sudderen. Na het afkoelen en zeven is de oplossing klaar voor gebruik. Spoel uw haar met dit kruidenaftreksel. (1)

Twee andere, gelijkende bereidingswijzen voegen lavendelwater dan wel kamille- bloesem toe. Elders een opmerking over bloesems van zeepkruid die geur toevoe- gen aan zeep.

Als vloeibare zeep voor de rest van het lichaam, kleding, afwas e.d is de shampoo misschien ook geschikt (te maken).
Zeker geen prioriteit echter in de zvz huishouding (2), het (geheel) zelf produceren van zeep, want acceptabele (3) en goedkope schoonmaakmiddelen immers vol- doende voorhanden.

En ook het meer gebruikelijk zelf maken van zeep: vet of olie plus natronloog (gootsteenontstopper) (4), eventueel wat zout toevoegen (5) zal min of meer gelijk opgaan met voordelige eco producten. Indien dierlijke vetten te vermijden dan zijn zonnebloem-, hennep, koolraap-, en wie weet wat meer locale oliën, in deze stre- ken de aangewezen grondstoffen, zelf- of locale productie waarvan een klus weer op zich. De gootsteenontstopper zou in water gegoten door houtas een historis en mogelijk te perfectioneren alternativ vinden.

Zeepkruid niettemin en mogelijk paardekastanje lijkt minder bewerkelijk dan olie-
natronloog en als de per persoon benodigde hoeveelheden niet te groot (6) dan voor de een of ander (7) wellicht interessant om in een zvz onderzoeks- en experi- menteertraject op te nemen.
----------------------------------------

1. Http://blog.seniorennet.be/amerhist/zoeken.php
2. Zvz staat voor zelfvoorziening, zoals diy voor do it yourself en duz voor doe ut
zelf.
3. Ecologis, milieuvriendelijk, meer regionaal betrekkelijk eenvoudig geproduceerd.
4. Http://zeep.vanderleden.com/index.php Alles over zeep zelf maken' en een uit-
gebreid forum waarin o.a te lezen dat ook paardekastanje saponine bevat.
5. Http://www.experimenten.nl/zeep.html
Meer over zeep: http://nl.wikipedia.org/wiki/Groene_zeep
6. Te uitgebreide aanplanten (bv. koffie) en of te uitvoerige bewerkingen (bv. alco-
hol), voor sommige consumptive gewoonten vereist, ontmoeten in zvz enige vraag- tekens.
7. Veel zelf dan wel locaal en weinig (motoris, of dierlijk) vervoer betekent veelzijdi- ge locale dan wel individuele bekwaamheid. Specialisatie daarbij in kennisproduc- ten, hoe dingen volgens d.u.z criteria optimaal te doen, bv. zeepbereiding, komt zonder gesleep met goederen in alle gelijkende ecologise zônes van pas.
                                                                                                              ^

===========================================================