< index (homepage) studio > Een (gelijk) recht op grond. Het idee op schrift in de staart van een studie sociologie: Aan alle reizigers (' 73, ludiek), Aan alle utopisten, de windmolen, nader belicht (' 73), pamfletgedicht Mo- del (' 74) en enkele erop volgende uitgaven 1. De hier opgenomen citaten zijn uit hetgeen op onderhavige website aanwezig is 2. Qua context zodoende erop na te lezen. : Ik ben daadwerkelek bereid te bewijzen en daag wie dan ook uit te ontkennen dat ik mij in m'n stoffeleke behoeften overvloedig en nagenoeg volledig kan voor- zien van de kwart hectare aarde die mij in dit land eerlekheidshalve toekomt. Voorwaarden, de grond, een half voetbalveld, wordt ons gegeven alsmede, bij wijze van investering, vijf jaar w.w. uitkering en een nauw omschreven dekking van medi- se risico's. Nieuwsbrief 6, Kleinste voetafdruk. (uit pamfletgedicht Model ' 74) : Geen gemeenschappelek of staatseigendom, Plato (Politeia), More (Utopia), so- cialisme, communisme, en geen individueel eigendom min of meer overeenkom- stig de status quo, dat wil zeggen zonder de toevoeging van een zekere gelijkheid, Aristoteles, Thomas van Aquino, maar een vrij voor de hand liggende variant op ge- meenschappelek eigendom: individueel eigendoms- of gebruiksrecht op een gelijk- waardig deel van de natuurlijke hulpbronnen, waaronder land. Nieuwsbrief 22, Anarchisme en economie. (uit Zelfvoorziening en anarchisme. ' 88) : Voorzeker schijnt dat in menige doorsnede van sociale geschiedenis het meren- deel van vrij en minder vrij werkenden met een gelijkwaardig deel grond, toereiken- de scholing, goede wetgeving, een vergelijkenderwijs paradijselijk bestaan niet on- mogelijk ware. Bladeren zelfvoorziening 7, Zelfvoorziening bij Plato. ' 98. : Associatie in diverse verbanden zoals gezin, familie, dorp, polis, associatie van polissen (wapenbedrijf wederzijds besparend, onderlinge hulp bij rampen en mis- oogsten, culturele uitwisseling), meer arbeidsverdeling of minder of anders, veel of weinig handelsverkeer, onderwijs enz.enz. er op punten toe bijdragend des te be- ter, per zelf zou met toereikend land en goed zelf- en samenbestuur een mate van autarkeia eenvoudigst zijn bereikt. Bladeren zelfvoorziening 8 , Zelfvoorziening bij Aristoteles. ' 98. : De geminimaliseerde marktvraag waarin zaken als recht op grond (ivm pacht), recht op zelfbouw (ivm huur), basisinkomen en basisverzekering opgenomen, ver- volgens te beantwoorden met een of twee dagen marktaanbod in enigerlei werk per week. : Welbegrepen zelfvoorziening lijkt effectiver qua energie, milieu, gezond, natuur- lijk, duurzaam, kleinschalig. En vergezeld onder meer van een gelijk recht op grond werkt het allicht zeker zo goed tegen armoede, werkloosheid, loonslavernij als Max Havelaar, Fair Trade of Novib. Nieuwsbrief 1, Zelfvoorziening en biologise land- en tuinbouw. ' 02. : Hoe groter en compacter de stad hoe meer migratie naar dunner bevolkt gebied (kleinere steden, dorpen, kortom de landstad) sociaal, ecologis en economis raad- zaam lijkt. Werkgelegenheid en of basisinkomen gaat uiteraard mee. Voor te ont- wikkelen zelfproductie van grondstoffen en producten zouden langs landweggetjes talloze kavels (2500 m2) beschikbaar kunnen zijn, het platteland mede revitalise- rend. Nieuwsbrief 2, Voorbij de groene grens. ' 02. : Zal het verder een vraag zijn of Marx grond al dan niet begreep als 'productiemid- del', een individueel gelijk recht (...) erop, evenals op de andere natuurlijke hulp- bronnen (: basisinkomen) ging aan de meeste socialismen, communismen, anar- chismen voorbij. Nieuwsbrief 2, Homesteading. ' 02. : Art. 23: recht op productiemiddel (ondergrond, grond, water, lucht, ether, ruimte, ...) = recht op inkomen = relative vrijheid tot arbeid. Nieuwsbrief 3, Duurzaam ... , 7, Mensenrechten. ' 02. Nieuwsbrief 21, Programma zoekt partij. ' 06. : Een minimum aan extralocale of -regionale producten dan weliswaar, maar goed voedsel, kleding, onderdak, gezondheid ?, aangenaam werk, behoort onder voor- waarden tot de mogelijkheden, zoals de rede, voorbeelden uit volkenkunde of zelfs het dierenrijk en het welbegrepen experiment vermogen aan te tonen. Aan een van die voorwaarden, vrije beschikking over productiemiddelen en product, werd helaas zelden voldaan. Nieuwsbrief 4, Kloostertuinen 2. ' 03. : Waar ze echt en direct wat aan hebben, onder diverse voorwaarden, een basisin- komen, recht op productiemiddel (grond), importbeperking van luxe goederen die hun wisselkoers vervolgens met sprongen doet stijgen, wordt door weinigen slechts onder NGO's en anderen bepleit. Nieuwsbrief 5, Inwikkelingslanden. ' 03. : Evenwel, aldus politiek en anderszins sympathiserend met locaal biologische, regionaal ecologische, nationaal duurzame, continentaal sociale dan wel mondiaal humane marktdoelstellingen worde gelet op voldoende tweerichtingsverkeer en het in ontwikkeling van liberalisme en socialisme verontachtzaamde: (gelijk) recht op grond, basisinkomen, zelfbouw. Nieuwsbrief 6, Agrocritic. ' 03. : Maar zie ook Agrocritic, Nieuwsbrief 6. Niet ondenkbaar immers is dat stevige stimulering van locale voor-zich en voor-locale-anderen productie, naast en met innovaties als basisinkomen, recht op grond, loc shop, consuanderen (minder ba- nanen, koffie, ...) het platteland niet alleen vernieuwt (trek uit steden) maar ook de vraag naar biologische streekproducten eerst goed aanzwengelt. Nieuwsbrief 7, Meer zelfvoorziening. ' 03. : Natuurlijk, recht op productiemiddel en 'zelf ' het voedsel produceren. Foodfirst first wellicht. Maar op zich lost goede distributie, gegeven voldoende productie, het probleem eveneens op. Zo zou de koopkracht van een (wereld)basisinkomen, voortvloeiend uit een recht op productiemiddel, het aanwezige voedsel als vanzelf tot zich trekken, of gaarkeukens in armlastige wijken, beschikkend over toereiken- de middelen, hongerigen en anderen voeden. Nieuwsbrief 8, Wereldsupermarkt. ' 03. : Bijvoorbeeld door arme en andere metropoolbewoners een recht op bestaansmid- del (grond, basisinkomen) en beperkte bevolkingsgroei niet te onthouden. Hetgeen een goed doel is en was voor ontwikkelingsgeldstromen. De grondaankoop en landstadsvorming ermee te financiëren, zeker als wordt teruggesnoeid op eindelo- ze reeksen toppen, conferenties, die onnodig vliegverkeer genereren, talrijke ande- re bronnen van kosten, en wetgeving ertoe wordt aangepast. Nieuwsbrief 15, Sinks. ' 04. : In hoeverre een terug-naar-de-natuur en doe-het-meer-zelf in de ideologie was op- genomen vergt nader onderzoek, maar in beginsel een adequaat plan van aanpak, zeker indien gekoppeld aan politieke hervormingen (recht op grond o.a). : Afschaffing van privé eigendom van productiemiddelen zoals grond vindt een his- toris verontachtzaamd alternativ in gelijke en zo blijvende toedeling aan eenieder van deze eigendommen, met mogelijk gunstige effecten voor bevolkingsgroei en een basisinkomen avant la lettre. : Een gelijk recht op grond en doordacht gebruik ervan in samenhang met goede wetgeving gaat genoemde kwaden eveneens tegen. Land-, fabrieks-, mijn- en an- dere arbeid dan geen of weinig 'gedwongen winkelnering'. : Productie voor eigen/locaal gebruik op basis van individueel gelijkwaardig grond- bezit zou daarbij interessant kunnen zijn. Het grondbezit immers, verpacht aan de gemeenschap of aan leden ervan, kan met andere aandelen in natuurlijke hulp- bronnen een basisinkomen genereren en zodoende arbeidsplicht overbodig ma- ken. Nieuwsbrief 16, Utopische verkenningen 2, periode rond de eeuwwisseling, kolo- niebeweging' en de noten 5, 11, 14. ' 05. : Werd het deels geïdealiseerde oercommunistis gemeenschappelijk eigendom spoedig monopolie van machthebbers, een 'grondwet' die de natuurlijke hulpbron- nen cq productiemiddelen meer concreet en onvervreemdbaar in handen van de bevolking legt, dat wil zeggen toedeelt aan eenieder, zou de volkssouvereiniteit wellicht steviger verankeren en een rem op al te sterke bevolkingsgroei inbouwen. Nieuwsbrief 18, Oorsprong van de stad. ' 05. : Het gelijke aandeel, aan te duiden als basisbezit, voorziet aldus in een geldinko- men voor zover geen of ondergemiddeld gebruik van vermelde faciliteiten. Omdat eveneens wordt ontvangen voor aandelen ondergrond, water, lucht, ether, ruimte, ... (delf-, vis-, vaar-, lozings-, vlieg-, zend-, ruimte- en ... recht) zou aldus een be- staansminimum zijn gegarandeerd. Nieuwsbrief 18, Commentaar bij een covertekst. ' 05. : Omdat evenwel geen huishouding zonder een mate van geldinkomen kan, zal dit middels export van goederen en of diensten dan wel anderszins moeten worden ontvangen. In mindere mate voorzover politieke items als recht op natuurlijke hulp- bronnen, en dus op grond en enig geldinkomen, zijn gerealiseerd en in meerdere mate voorzover werknemers, grondstoffen, machines voor betreffende export wor- den gehuurd of gekocht. Nieuwsbrief 19, Coöperatieve kolonies. ' 05 . : De vorm van privaat eigendom die direct realiseert wat socialismen, communis- men en veel anarchismen met 'gemeenschappelijk eigendom' op diverse niveaus beoogden dan wel beogen: meer gelijkheid onder de bevolking wat betreft de be- schikking over bestaansmiddelen als grond, ondergrond, water, woud, wegen, woonplek, ..., dan wel over de producten ervan. De idee weliswaar van een (gelijk) recht op grond en andere natuurlijke hulpbronnen niet zonder achtenswaardige traditie 3, ook de link naar een basisinkomen als voortvloeiend eruit zal eerder zijn gelegd. Nieuwsbrief 21, Basic property. ' 06 : Op tal van manieren kan dit aanvullend inkomen, sluitpost van de bedrijfsvoe- ring, worden ingevuld. Onder meer dienstverlening in locaal onderwijs, gezond- heidszorg, productiebedrijven, maar ook uitkering, basisinkomen of banktegoed komen er voor in aanmerking. Cruciaal in het boekhoudplaatje zijn uitgaven voor woning en grond. Politiek worde de innovatie daarom gesteund door een algemeen recht op grond, zelfbouw, basisinkomen. Nieuwsbrief 22, Zelfvoorzienend bedrijf. ' 06. : Een (gelijk ...) recht op natuurlijke hulpbronnen dan wel productiemiddelen (basisbezit) genereert dit (basis)inkomen, zogewenst deels in natura. Een recht op arbeid trekt het op voorzover de bezetters van arbeidsplaatsen een zekere fi- nanciële genoegdoening zijn verschuldigd aan de overtollige niet-bezetters ervan. Nieuwsbrief 27, Goed voor de werkgelegenheid. ' 08. : Afgezien van de financiëring vormen wettelijke en bestuurlijke mogelijkheden en onmogelijkheden een factor van betekenis. Zouden de natuurlijke hulpbronnen zijn genationaliseerd en vervolgens egalitair geprivatiseerd dan is een belangrijkste drempel voor 'een stukje grond en wat geld' (Zelfvoorziening als banenplan) en daarmee voor voor-zich productie geslecht. Nieuwsbrief 28, Frederik van Eeden update. ' 08. ----------------------------- 1. zie Studio. Zelfvoorziening als banenplan, Grond onder gelijkheid, ... . 2. Bladeren zelfvoorziening en Nieuwsbrief zelfvoorziening. Ook aanwezig in Plan leeftuin, het oppervlak van een zelfvoorzienende huishouding' en in Zelfvoorzienend wandelen, politiek' : was het land ooit geprivatiseerd, verdeeld onder inwoners ... . ^ 3. Aanvullende opmerkingen. Vergt in kaart brengen van vermelde traditie historis onderzoek in diverse sociaal wetenschappelijke reflectie, toedeling aan staat, gemeenschap, volk, bevolking (impliciet veelal de veronderstelling: dan ook ten goede komend aan eenieder) zal daarbij veelvuldiger zijn aan te treffen dan expliciete toedeling in een of andere vorm aan allen afzonderlijk. ^ Minder gearticuleerd, los van rechts- en sociaalfilosofise verhandelingen, is in landhervormingsbewegingen de optie regelmatig aan te treffen. Daarnaast zal een min of meer individueel recht op grond hier en daar bestaan of bestaan hebben, in wetgeving of gewoonterecht verankerd. Geschiedenis van sociale 3.1 landhervorming een weerbarstige, zoals een schets ertoe aangeeft: Tiberius en Gaius Gracchus, plm 150 v.C, Romeinse rijk, akkerwet. Boerenoorlogen en -opstanden, oa. Duitsland 1525. Levellers en Dig- gers, Engeland, 1650. Franse revolutie, 1789, enkele passages erover in Burgers, Simon Schama. In 1861 schafte tsaar Alexander II, Rusland, de lijfeigenschap van de boeren af en gaf hen de helft van het feodale land, tegen schadeloosstelling aan oude eigena- ren, hetgeen veelal niet was op te brengen. Ook andere nadelige regelingen waren, zoals wel meer gebruikelijk, in de hervorming opgenomen. Tegen de eeuwwisseling propageerden socialisten en anarchisten in Nederland, zoals elders, nationalisering en wellicht ook communalisering van grond. Even- eens was er de Nederlandse Bond voor Landnationalisatie met haar Grondpartij en blad De grond aan allen, 1887-1893. Of 'grond aan ieder' daarin voorkomt ? In Mexico oa. het plan van Ayala (Emiliano Zapata), 1911, dat teruggave van grond aan landlozen en arme boeren bepleitte. 3.2 Aan het eind van de eerste wereldoorlog haalde Lenin met een belofte van grond Russische frontsoldaten ertoe over naar huis terug te keren. Meer actuele geschiedenis, na wereldoorlog twee, van landhervorming/recht op grond lijkt zich vooral af te spelen in tweede en derde wereldlanden. In eerste we- reldlanden werd het agraris bestaan verder teruggedrongen van kleine naar grotere bedrijven. Voorzover dat inhield dat wonen met flinke tuin buiten vervangen werd door wonen meerhoog in grootstad of buitenwijk (de boerderijtjes nu tweede huis van anderen) toch zeker geen verbetering. Zoals ook andere 'consumptie' waaraan de productiviteitswinst van massaproductie en grootschaligheid besteed. Recent: zoeken met onhandige zoekterm 'recht op grond' brengt oa. verwijzingen naar Guatemala, Brazilië, Bolivia, Zuid Afrika, India. Het universeler 'een gelijk recht op grond' geeft slechts onderhavige website. 'An equal right to land' daarentegen geeft meer referenties waarvan de betekenis 'recht om te bezitten, te kopen' dan weer als eerste afvalt. ------------------------------------- 3.1 In de zin hier aangeduid. 3.2 "President Salinas had net in die tijd ingrijpende hervormingen aangekondigd in artikel 27 van de Mexicaanse grondwet, een artikel dat een uitvloeisel was van de revolutie en dat het recht van elke Mexicaan op een stukje ejido-grond erkende. De grond is, in de woorden van Zapata, ' van hem die haar bewerkt met zijn eigen handen', maar dat was een veel te achterlijk concept in de ogen van de regering die tuk was op een vrijhandelsovereenkomst met de VS." dVk, 21.2.98, Don Estanislao, Morelos. ^ |
|