< BLADEREN ZELFVOORZIENING 1 sep 97 ------------------------------------------------------------------------- Blij met Bladeren Zelfvoorziening Vragenrubriek Het inkomen van een zelfvoorzienende huishouding Kruiden als sierplant ------------------------------ Bij Bladeren 1 -------------------- Kaftblad wat gewijzigd, bladspiegel licht opgerekt. Bescheiden promotie onder belangstellenden zelfvoorziening en eco geinteresseerden stilte vooral genererend. Wel zegde Rein de Jong, eerder actief in 'Ecodorp' en 'Netwerk Ecologische Landelijke Kernen', medewerking toe, waarvoor dank. Onder het motto -meer integraal doe het zelven- advertenties aan de Kleine Aarde, De Twaalf Ambachten, Parool-Trouw-Volkskrant aangeboden. Resultaten in Bladeren 2. INTRO (zie 0 nummer) Rein de Jong, ... Onderzoek en ontwikkeling van 'Natuurwerklustoorden'. Dat zijn kleine of grotere plekken al dan niet met bewoning met een grote verscheidenheid aan gewassen, waar deelnemers agrarische en aanverwante activiteiten verrichten, mede gericht op zelfvoorziening, en waar het goed toeven is. Blij met 'Bladeren Zelfvoorziening'. ------------------------------------------------ Vorig jaar viel het blad van de Zelfvoorzienersclub weg. Gelukkig vult 'Bladeren Zelfvoorziening' dit gat weer op. Ik hoop dat het een helder, practisch en teoretisch discussie- en informatiemaandblad wordt, dat contacten tussen zelfvoorzieners weet te bevorderen. Zelfvoorziening vind ik een aangenaam begrip. Ik zie het als een werk- en denkwijze, waarmee allerlei vraagstukken zijn aan te pakken. Allereerst op het vlak van productie en consumptie. Het lijkt vanzelfsprekend, dat iedereen zich specialiseert en dat specialisme als beroep in het economische leven te gelde maakt om met het verdiende geld allerlei producten aan te schaffen. Zelf produceer je als het ware een soort product om er velen te kunnen consumeren. Maar voor de meeste mensen is dat specialiseren rampzalig. Het gaat gepaard met een eenzijdige persoonlijke ontwikkeling. Zelfvoorziening daarentegen stimuleert een veelzijdige ontwikkeling. Dat is bevredigender, maar ook efficiënter, omdat alle talenten van iedereen tot hun recht komen. Bij zelfvoorzienende productie volgt het aanbod van producten de vraag. Dat is een goede manier om de aarde met alles erop en eraan te beheren. Voor zelfvoorzienende productie is land nodig, waarop je gewassen teelt om voedings- en grondstoffen te kunnen oogsten van de natuuroverschotten. Maar ook op straat in de stad kan je kleren, meubels, apparatuur, vervoermiddelen e.d. oogsten van de overschotten van de cultuur. Zelfvoorziening ondersteunt het vertrouwen op en in jezelf en het samenleven met anderen, die dat ook doen. Het betekent, dat je de afhankelijkheid erkent van de natuur en van de medemensen en daarmee je eigen verantwoordelijkheid neemt. Er is niet een of andere 'onzichtbare hand', zoals de sturing van de markt of een ander opperwezen, die jou leidt. Waarom zou je gaan shoppen tussen de honderden aangeboden houvasten, als je beseft, dat je zelf het beste kan beoordelen wat goed voor je is? Zelfvoorziening is verre van egoďstisch. De basis is wel het individu, maar het is normaal dat je met en ook voor anderen werkt, als je dat maar niet doet als verlengstuk van iemand, die goede sier maakt met jouw inzet. Wederzijdse hulp is wezenlijk, maar liever niet in gesloten hokjesgroepen. Rein de Jong VRAGENRUBRIEK. Ik zou een vraag- en antwoordrubriek over practische en teoretische kanten van zelfvoorziening willen starten. Mijn rol is dan het raadplegen van informatiebronnen om een aanzet tot een antwoord te kunnen geven. De eerste vraag luidt: "Wat kunnen de bouwmaterialen leem en het inlandse hardhout 'Robinia pseudo-acacia' voor de zelfvoorziener betekenen?" Zelfbouw is met deze materialen bij eenvoudige bouwsels goed te doen. Een ander belangrijk criterium is het zelf kunnen produceren of winnen van de grondstoffen uit de naaste omgeving. Hout van de snelgroeiend Robinia vergaat zeer langzaam in grond, weer en wind. De duurzaamheid is beter dan van Europees Eiken en Meranti en even goed als van Merbau en Tamme Kastanje (klasse II). Robinia vormt in bosverband rechte stammen zonder zijhout en stelt geen bijzondere eisen aan de bodem. Arme zandgrond is erg geschikt. Na 8-12 jaar is de stam 10-15 cm dik. Robiniahout wordt gebruikt voor uitwendig geveltimmerwerk, spoorbielzen, wagenbomen, schuurdeuren, trappen, hekken, afrasteringspalen, bonestaken, leistokken, dakspanten, steunbalken, kozijnen, beschoeiingen, elementen van buitenspeeltoestellen, maar ook voor trommelstokken, sjoelbakschijven, tandwielen en assen voor windmolens, wielspaken, gereedschapstelen, meubels en piano's. Leem is heel geschikt voor wanden en vloeren, vanwege de gunstige warmte- en vochtregulerende eigenschappen. Daarentegen moet leem beschermd worden tegen regen en optrekkend vocht, heeft het een lage drukvastheid en kan niet op trek belast worden. Het gevolg is dikke, in principe niet dragende, constructies. Leem wordt dan ook meestal in combinatie gebruikt met hout (als skelet), steen (als fundering), kalk (ter verbetering van de druk- en watervastheid), stro (als warmte-isolatiemateriaal) en rietmatten en wilgetenen (als wapening). De leem beschermt het houtskelet, doordat zijn evenwicht-vochtgehalte veel lager ligt dan van hout. Leem is een onderdeel van grond. In grond zitten organische bestanddelen, zoals veen en humus en minerale bestanddelen, zoals grind, zand en leem. Leem is qua korrelgrootte onder te verdelen in lutum (klei, de kleinste deeltjes) en silt (stof, de wat grotere korreltjes, die echter nog kleiner zijn dan zand). Leembouwers werken met een driehoeksdiagram, waaruit de voor leembouwtechnieken geschikte specie-samenstellingen van zand, silt en klei zijn af te lezen. Zeer verschillende samenstellingen blijken geschikt te zijn, zodat niet alleen het lössleem (volgens de bodemkaart te vinden in Zuid-Limburg, enkele plekken in NoordBrabant en bij Nijmegen en Arnhem) en het keileem (te vinden op sommige plekken in de ondergrond van Drente, de Friese Wouden, Gaasterland, Oldambt, Twente, De Achterhoek, Wieringen, Tessel, Urk en de Kop van Overijsel), maar ook de rivierklei en de zeeklei in aanmerking komen. Het leem kan dus vaak lokaal gewonnen worden. In de practijk laten leembouwers de leem veelal van elders komen. Bij voorbeeld van een bedrijf in Rijssen, dat Markelose leem wint. Een zelfvoorziener, die de grondstoffen uit de naaste omgeving wil halen, kan nog verder gaan. In hoeverre is grond in z'n algemeenheid te gebruiken als bouwmateriaal? Er zijn toch onderlandhuizen en plaggenhutten? Zou er met grondbestanddelen voldoende veiligheid, gezondheid, bruikbaarheid, energiezuinigheid en vocht-, warmte-, licht- en luchtregulering te realiseren zijn? Ik denk daarbij aan het combineren van stro e.d. en grond met Robinia o.a als buitenbekleding. Reacties en nieuwe vragen zijn erg welkom. Neem daarvoor contact op met mij (zie intro). Voor verdere informatie over bij voorbeeld duurzaamheid van hout, leemtechnieken, zelfbouw e.d. kan je een leemcursus volgen, literatuur raadplegen of adviseurs, zoals Stichting Robinia's Stimulering Europees Kwaliteitshout ... . Rein de Jong HET INKOMEN VAN EEN ZELFVOORZIENENDE HUISHOUDING. 1. Kosten van levensonderhoud Min of meer noodzakelijke uitgaven, minimaal normaal sociaal, per zelfstandig wonende volwassene per maand in het land van de gulden, ' 97. (1) Te toetsen en bij te stellen aan eigen, andere en meer algemeen gemiddelde gegevens. Inclusief belastingen, heffingen, onderhoud, vervanging. (2) Water --------- .aanvoer 20 .riolering 10 .huisvuil 30 Voeding ------------ incl. genotmiddelen, dranken 350 Kleding ----------- incl. bedde- en linnengoed,schoeisel 50 Brandstof -------------- .hout, turf, kolen,olie, gas 50 .electra 50 Huisraad ------------- .woninginrichting,meubelen, huishoudelijke hulpmiddelen,gereedschap 75 .telefoon, incl. gesprekskosten 50 .radio, televisie, disc, tape, incl.kabel, kijk- en .luistergeld 50 ,computer excl. .overige electrische apparatuur, wasmachine, koelkast, stofzuiger enz. 25 Woning ----------- .huur (3) 400 Vervoer ----------- .lopen,fiets,brom,bus, tram, trein 50 .auto, vliegtuig (4) excl. .woon-werk, woon-school verkeer (5) excl. Recreatie, cultuur, onderwijs ----------------------------------------- .café, restaurant en overig uitgaansleven, vacantie, abonnementen, lidmaatschappen, hobby's, cursussen 150 .beroepsonderwijs, scholing, studiekosten excl. Medicijnen, gezondheidszorg ------------------------------------------ .eigen risico, bijdragen 50 .verzekering 100 Overige belastingen (6) ---------------------------- .loon- en inkomstenbelasting 125 Overige verzekeringen -------------------------------- .brand en inbraak, overlijden, ... 25 .inkomensderving, werkloos, ziek, invalide, bejaard 375 Diversen ------------ .waaronder reserves, schulden 100 ------ Totaal (7) 2135 (1) De huishouding in een onderhouds- en vervangingsfase, duurzamer consumptiegoederen aanwezig. (2) Voor zover belastingen en heffingen de prijs van een product of dienst overwaarderen, en andere onderwaarderen (subsidies), zouden de bedragen erop zijn te corrigeren. Evenzo op te hoge resp. te lage lonen. (3) Is de woning eigendom dan zijn onderhouds- en andere kosten mogelijk 200,--. In geval van afbetaling (hypotheek) de meerkosten nu te vergelijken met de minderkosten en vermogenswinst later. (4) Auto en vliegtuig exclusief omdat in een aantal gevallen geen noodzakelijke kosten van levensonderhoud. Zijn ze het wel dan stijgt het vervoersbedrag fors. (5) Woon-werk en woon-school verkeer exclusief omdat ook dan, autoloos maar noodzakelijk, vervoerskosten frequent hoger liggen. (6) Uitgaven eveneens voor diensten en goederen in meer dan wel mindere mate genoten. (7) Een inkomen volgens de Algemene Bijstands Wet, ' 97, plusminus 2000,-- inclusief ingehouden belastingen en premies, wat te boven gaand. Uitgaven in geld tegen inkomen in 'natura', aan de transacties een waarde in natura respectivelijk in geld ontlenend. wordt voortgezet peter piscaer ----------------------- (2. Baten van werk, vermogen, verzekeringen, anderszins) VRAAG EN AANBOD . zie 0 nummer . . . geen -------- ----- Kruiden als sierplant ----------------------------- Stonden ze eerst in potten op de vensterbank naast de keuken, toen in aparte bedjes op de grond, nu meer en meer tussen en in plaats van traditionele beplanting. (Wat een kruid mag heten en niet, de Volkskrant, 2.8.97) Toch ook mooi vaak, er wat natuurlijker uitziend, lekker ruikend en soms als het zo uitkomt in keuken, thee of licht geneeskrachtig te gebruiken. Voldoende keus, zoals engelwortel, mierikswortel, kamille, venkel, maggi, pepermunt, wijnruit, lavendel, salvia, artemisia en vele andere. Het nut niettemin meer geheel dan gedeeltelijk verscholen in het schoon. Misschien hoort het ook zo, het nut in de winkel, het schoon in de tuin en is verdere ontwikkeling van de trend naar uitgesproken evengoed mooie gebruiksplant een onwaarschijnlijke. Geen heggeblaadjesthee uit de voortuin, maar plantvriendelijk gewiede kamille, wat muntsnoei of salie, uitbundige dille zijn weggegooid op de compost. ----- pp. Mededelingen -------------------- Bladeren 2 te verschijnen per november. ---------------------------------------------------------------------- Uitgave: tweemaandelijks, Studio zelfvoorziening, ... Copij: per eenzijdig a5, meerzijdig a4, kantlijnen ! , voor terugzending gaarne envelop met adres en zegel. Advertenties: f 1.00 per regelruimte, abonnees vier regels gratis. Prijs: incl. port 2.75 , zes vooruit (abon.) 15.00, vijf ineen f 10.00 . ========================================================= ^ |
|